Toen Roman Abramovich in 2003 bij Chelsea aankwam, transformeerde hij meer dan Ć©Ć©n voetbalclub. Jimmy Burns gelooft dat de Russische miljardair hielp de hele landscape van het Engelse voetbal te veranderen.
Abramovich kocht Chelsea in de zomer van 2003, waarmee hij een 19-jarige eigendom begon waarin de club vijf Premier League-titels en zijn eerste Champions League won.
Voor Burns gaat het Abramovich-verhaal echter over veel meer dan trofeeƫn.
"De Abramovich-jaren, zoals je weet, vielen samen met ongeveer 13 jaar waarin Chelsea op zijn best was," vertelde Burns. Football Presse.
"OkƩ, ze hebben een behoorlijk aantal managers gehad, maar ze wonnen veel bekers. Ze waren zeer succesvol."
En de reactie van Chelsea-supporters was opvallend.
"Niemand twijfelde echt aan het eigendom van Abramovich," zei Burns. "De fans hielden absoluut van hem. Hij was een absolute held."
Burns herinnert zich hoe Abramovich een imago cultiveerde dat hem onderscheidde van de stereotypische afstandelijke miljardairseigenaar.
"Hij was erg goed in het altijd bijwonen van wedstrijden," zei hij.
"Elke keer als er een wedstrijd was in Stamford Bridge, zag je Abramovich daar, als een van de menigte.
"Je weet wel, hij speelde zijn rol, als het ware."
Die relatie tussen eigenaar en supporters werd een van de bepalende kenmerken van het Abramovich-tijdperk. Chelsea concurreerde niet langer alleen om trofeeƫn. Ze waren een van de duidelijkste voorbeelden geworden van wat enorme particuliere rijkdom kon doen voor een voetbalclub.
En Burns gelooft dat de timing belangrijk is.
De Chelsea-revolutie viel samen met een periode waarin Groot-Brittanniƫ, en met name de City of London, enorme hoeveelheden buitenlands vermogen verwelkomde.
"Het viel natuurlijk samen met een tijd in de Britse, Engelse sociaaleconomische geschiedenis waarin, je weet wel, de City of London, het financiƫle centrum -- en ik zeg dit als een Financial Times-journalist in die tijd -- veel behoorlijk vies Russisch geld accepteerde," zei Burns.
"Wat door de City werd gefunnelld en zo."
Daar wordt Burns' beoordeling van Abramovich veel ongemakkelijker. Met de kennis van nu gelooft hij dat Chelsea een symbool werd van een veel grotere mislukking.
"Door de bewijsvoering van de achteraf gezien, kun je Abramovich en Chelsea zien als een soort bijna symbool van hoe de Premier zichzelf echt liet corrumperen, in ethische termen," zei hij.
Het woord "gecorrompeerd" is opzettelijk sterk.
Burns vraagt zich niet alleen af of voetbal rijke eigenaren moet toestaan enorme bedragen uit te geven. Hij vraagt zich af of voetbal voldoende strenge normen had om te beslissen wie de controle over zijn belangrijkste instellingen zou mogen hebben.
Het probleem werd onvermijdelijk na de invasie van Rusland in OekraĆÆne in 2022.
De Britse regering legde sancties op aan Abramovich en Chelsea opereerde onder een speciale vergunning voordat de club in mei 2022 werd verkocht aan een consortium onder leiding van Todd Boehly en Clearlake Capital.
Burns gelooft dat de reactie rond Stamford Bridge onthulde hoe diep de eigenaar met de club was geĆÆdentificeerd.
"Op het hoogtepunt hiervan, wat ik in het boek noem, was het natuurlijk toen zelfs na de invasie van OekraĆÆne, en de regering hard op Abramovich's eigendom kwam, en zijn activa in beslag nam en dergelijke," zei hij.
"Je weet dat je Chelsea-fans had die, je weet wel, voor Rusland zongen."
Voor Burns onthulde dat voorval de buitengewone emotionele complexiteit van voetbal eigendom. De supporters hadden niet alleen genoten van Abramovich's geld. Ze waren hem gaan beschouwen als een deel van Chelsea's identiteit.
Maar Burns gelooft dat de Premier League niet kan toestaan dat die emotionele band de ethische controle vervangt.
"Ik denk, met de Premier, en ik blijf dit thema in het boek herhalen, dat dit een soort dilemma is dat je in het voetbal hebt, ver voorbij de Premier," zei hij.
"Het is deze balans tussen hoe ver je gaat in termen van het zoeken naar de elite spelers, de beste spelers ter wereld die je kunt betalen, de beste stadions, al dat soort dingen, de beste managers.
"En waar gaat je morele kompas parallel mee?"
Die vraag staat centraal in Burns' betoog.
Chelsea toonde aan dat buitengewone investeringen buitengewone sportieve successen konden opleveren. De eigen cijfers van de club tonen aan dat het Abramovich-tijdperk tot 2020 16 grote trofeeƫn opleverde, waaronder de Champions League van 2012 en vijf Premier League-titels tot dat moment.
Maar Burns gelooft dat voetbal eigendom niet puur kan beoordelen op basis van de trofeeƫnkast.
"Is voetbal, jij en ik die betrokken zijn bij voetbal en ervan houden en erover schrijven, geven we volledig elke vorm van moreel oordeel of ethisch oordeel of balans op?" vroeg hij.
Voor Burns vertegenwoordigt Abramovich ook het begin van een bredere transformatie.
"Het eigendom vandaag in buitenlandse eigendom, zou je kunnen stellen, is vrij divers in termen van nationaliteit omdat het varieert van Amerikanen tot Arabieren en Aziaten," zei hij. "Vandaag hebben we om voor de hand liggende redenen geen Russische eigenaren."
De vraag is of de Premier League de juiste les heeft geleerd. Burns gelooft dat Abramovich veel grotere controle had moeten ondergaan voordat hij ooit eigenaar van Chelsea werd.
"Met de bewijsvoering van de achteraf gezien," zei hij, "dacht ik zeker als journalist die bepaalde bedrijven in de City volgde en over het algemeen een behoorlijk deel van het onderzoeksteam deed en dergelijke, dat er veel dingen waren die rode vlaggen hadden moeten oproepen.
"Een krachtige Rus, gelinkt of niet gelinkt aan Poetin, daar hadden meer rode vlaggen moeten zijn."
Voor Burns is dat uiteindelijk de erfenis van Abramovich: niet alleen een Chelsea die was getransformeerd van een succesvolle Londense club naar een wereldwijde supermacht, maar een waarschuwing over wat er gebeurt wanneer de honger van het voetbal naar investeringen zijn morele oordeel overtreft.
De trofeeƫn zijn onmiskenbaar.
De transformatie ook.
Maar Burns gelooft dat de vraag die Abramovich achterlaat er een is die de Premier League nog moet beantwoorden: hoeveel geld kan voetbal accepteren voordat het moet vragen waar dat geld vandaan komt?
Jimmy Burns is de auteur van 'The Premier' van Pitch Publishing - dat is hier beschikbaar.
