De man die Newcastle in de jaren '80 als speler had geholpen te transformeren was terug, dit keer met de taak om de club te redden en een team op te bouwen dat uiteindelijk zou strijden om de Premier League-titel.
Clark had zich ontwikkeld onder Ardiles, wiens vertrouwen in jonge spelers en aanmoediging om vrij te spelen een blijvende indruk had gemaakt. De Argentijn had opwinding gebracht naar Newcastle, maar de jeugdige overmoed van het team kon ook een zwakte worden, met veelbelovende prestaties die te vaak ondermijnd werden door een onvermogen om wedstrijden te beheren.
"Hij was ook een geweldige kerel. Helaas waren we allemaal samen in het team, en hoewel we een getalenteerde groep spelers waren, waren we jong, een beetje naïef," vertelde Clark Football Presse.
"We verloren wedstrijden vanuit ongelooflijke winnende posities. Voor 60 minuten waren we uitstekend, en dan kwam de ervaren tegenstander erbij. Dus dat was een klein probleem."
Het vertrek van Ardiles was bijzonder moeilijk vanwege de relatie die Clark met zijn manager had ontwikkeld. Hij had hem bewonderd en gerespecteerd, en de verandering was niet iets dat hij aanvankelijk met onverdeeld enthousiasme verwelkomde. Toch had Newcastle ervaring nodig, en de volgende aanstelling van de club was een figuur wiens connectie met de stad en haar supporters al diep geworteld was.
"Ik voelde me verscheurd omdat ik echt close was met Ozzy, en ik vond hem echt leuk, en er was een sterke relatie. Maar Kevin was de man die in de jaren '80 terugkwam en onze stad nieuw leven inblies, onze voetbalclub nieuw leven inblies."
Clark had Keegan's impact als speler van dichtbij meegemaakt. Hij was erbij toen Keegan zijn debuut maakte, en hij herinnert zich het hartzeer toen de voormalige aanvoerder van Engeland uiteindelijk Newcastle verliet. Hem terug te zien als manager was daarom een diep persoonlijke ervaring, ook al had Clark de omvang van wat zou volgen niet kunnen voorzien.
"Ik was daar de dag dat hij scoorde op zijn debuut. Ik was daar de dag dat hij in de helikopter vertrok toen hij met pensioen ging, met een gebroken hart, huilend. Dus ik wist dat als iemand de club zou kunnen redden -- en trouwens, ik dacht geen minuut dat hij zou doen wat hij in de jaren '80 als manager had gedaan, maar hij ging waarschijnlijk nog beter verder in de jaren '90 als manager -- om hem terug te zien komen, dit was als een andere droom die voor mij uitkwam.
"Dit was het beste dat gebeurde bij Newcastle United Football Club toen hij als speler voor ons tekende dat ik me kon voorstellen. Ik was gebroken toen hij vertrok, en toen hij terugkwam als manager, was het gewoon surrealistisch, echt."
Keegan's eerste uitdaging was niet om van de ene op de andere dag een titelkandidaat te bouwen. Newcastle had resultaten nodig, en de nieuwe manager moest een team stabiliseren voordat hij het kon herstructureren. Clark erkende de onmiddellijke prioriteit en de langetermijnambities die gepaard gingen met Keegan's aanstelling.
"Hij moest gewoon een snelle klus klaren in termen van het krijgen van deze groep spelers om wat resultaten te behalen om in de Championship te blijven, zodat hij zijn herbouwingswerk kon beginnen, wat hij uiteraard deed."
Keegan's management werd vroeg op de proef gesteld, en Clark zelf was betrokken bij een confrontatie op de training tijdens de eerste week van de manager. De middenvelder sloeg een teamgenoot, een incident dat Keegan bezorgd maakte over zijn temperament voor een belangrijke wedstrijd. Clark was aanvankelijk verwacht om te starten, maar de manager heroverwoog dat.
"Dat klopt. En zijn eerste wedstrijd, aanvankelijk zou hij in het team zitten, maar hij was een beetje bezorgd over mijn temperament, dus hij zette me niet in de basiself omdat het duidelijk een grote wedstrijd was en een wedstrijd van enorm belang."
In plaats van het incident simpelweg te laten definiëren wie Clark was, nam Keegan hem apart en legde zijn beslissing uit. De middenvelder was teleurgesteld om zijn plaats te verliezen, maar hij begreep dat de nieuwe manager verder keek dan de onmiddellijke confrontatie en overwoog wat hij van de speler nodig had in de toekomst.
"Hij nam me voor die wedstrijd even apart en erkende dat hij me als speler leuk vond, maar was een beetje bezorgd dat mijn hoofd op dat moment ergens anders was en wilde dat ik gewoon wat tijd had en met hem werkte om dan de impact te maken die hij wilde.
"Natuurlijk teleurgesteld op dat moment, maar ja, geweldig management van hem meteen, om eerlijk te zijn."
Het was een vroege indicatie van de relatie die Keegan wilde opbouwen. De jonge spelers van Newcastle zouden niet simpelweg beschermd worden omdat ze lokaal waren of door het systeem van de club waren gekomen. Ze werden verwacht te verbeteren, te concurreren en hun plaats te verdienen naarmate de selectie zich ontwikkelde.
Clark was opgegroeid naast verschillende spelers die deel zouden gaan uitmaken van de opkomende generatie van Newcastle. Steve Watson, Robbie Elliott en Alan Thompson kenden hem sinds zijn kindertijd, terwijl Steve Howey later deel van de groep was geworden. Hun vriendschappen strekten zich ver buiten het voetbal uit, maar de komst van Keegan betekende dat de normen rond het eerste team bleven stijgen.
"Toen Kevin binnenkwam, was het niet alleen zo dat je in het team kwam omdat je een lokale jongen was. Je moest de vaardigheid hebben. Daarom moesten we met elke transferperiode blijven verbeteren, omdat er toen geen transferperiodes waren, weet je. We konden hetzelfde blijven doen."
Keegan's wervingsbeleid was centraal in die evolutie. Clark herinnert zich de kwaliteit van de spelers die naar de club werden gehaald, maar hij gelooft ook dat hun persoonlijkheden cruciaal waren in het vestigen van de sfeer die de opkomst van Newcastle zou ondersteunen.
"Hij had een ongelooflijke groep voetballers geworven die zich aansloten bij wat hij wilde. Ongelooflijke karakters. We hadden een geweldige relatie buiten het veld samen. We socialiseerden elke keer samen, of dat nu gewoon met de jongens individueel was, of met onze families, met onze partners, onze vrouwen, wat dan ook. Iedereen kende iedereen. Elke speler kende de moeders, vaders, kinderen, partners, wat dan ook van iedereen. De relatie was superb, en hij had dat gecreëerd met de karakters."
Die kameraadschap was belangrijk bij een club waar voetbal nooit beperkt was tot het trainingsveld of het stadion. De spelers van Newcastle werden voortdurend geconfronteerd door supporters, en de druk om de club te vertegenwoordigen was iets dat de lokale voetballers instinctief begrepen. Ze hielpen de nieuwkomers de intensiteit van de stad en de verwachtingen te waarderen.
De training zelf was een ander onderdeel van Keegan's cultuur. Clark beschrijft de normen als uitzonderlijk, met de manager die een competitieve omgeving creëerde terwijl hij ervoor zorgde dat de spelers genoten van het deel uitmaken van de groep.
"De standaard van training was fenomenaal."
Keegan's Newcastle zou uiteindelijk een van de meest memorabele teams van het Premier League-tijdperk worden, dat Manchester United onder druk zette in de titelstrijd van 1995-96. Clark maakte deel uit van dat team, maar hij herinnert zich dat de fundamenten werden gelegd door de wervingen van de manager, de relaties binnen de kleedkamer en de normen die van elke speler werden geëist.
Voor Clark voelde Keegan's terugkeer aanvankelijk bijna onwerkelijk. Het zou een bepalend hoofdstuk van zijn carrière worden, met de manager die ooit zijn verbeelding als jonge Newcastle-supporter had gevangen, nu leidend door de transformatie van de club.
