Maar het team dat de verbeelding van het Engelse voetbal in de jaren '90 vastlegde, was gebouwd op iets fundamentelers: een transformatie in wat Newcastle geloofde dat mogelijk was.
Voor Gary Sherrard, die de club door zijn hoogte- en dieptepunten heeft gevolgd, begint het verhaal voordat de beroemde namen arriveerden die uiteindelijk het tijdperk zouden definiƫren. Het begint met een club in moeilijkheden, een ambitieuze voorzitter die bereid was om te gokken en een manager wiens terugkeer de geschiedenis van Newcastle zou veranderen.
"Kevin Keegan is de meest centrale persoon in het verhaal van Newcastle United, maar zonder de beslissing van John Hall om hem als manager aan te stellen, zou dat allemaal niet zijn gebeurd -- of het zou op een andere manier zijn gebeurd," vertelt Sherrard. Football Presse.
De omstandigheden maakten de aanstelling buitengewoon. Newcastle had gevaar gelopen om in de Derde Divisie te belanden, terwijl financiƫle problemen dreigden de toekomst van de club aanzienlijk precairder te maken dan de positie in de competitie alleen suggereerde.
Iemand terug te halen wiens eerdere connectie met Newcastle als een gevierde speler was, en hem de taak toe te vertrouwen om de club te transformeren, was een opmerkelijke beslissing.
"John Hall heeft sindsdien de omvang van de gok toegegeven. En ik denk dat Kevin Keegan, in zijn autobiografie, ook toegeeft dat het een gok was.
"Kun je je de erfenis voorstellen die Kevin zou hebben gehad als er iets mis was gegaan? Na alles wat hij in het spel had gedaan, kwam hij terug en was hij geen succes.
"Bijna in de Derde Divisie zijn en het laatste spel van het seizoen ingaan zonder zeker te weten of je in de Tweede Divisie zou zijn -- de club had enorme schulden. En waar trek je financiering vandaan als je in de Derde Divisie zit?
"Voor de stad, die zo verbonden is met zijn voetbalclub, om dat recht in het gezicht aan te kijken, is gewoon verbazingwekkend."
De omvang van de uitdaging maakt wat volgde des te opmerkelijker. Newcastle werd niet plotseling een glamoureuze bestemming simpelweg omdat Keegan door de deur liep. Er was werk te doen, een selectie om te verbeteren en een club die vanaf de basis opnieuw moest worden opgebouwd.
De fundamenten achter de Entertainers
Keegan's eerste taak was om Newcastle een platform te geven om op te groeien. De transformatie ging niet alleen om het verzamelen van spannende aanvallende spelers; het vereiste een sterker team, meer ervaring en de steun om betekenisvolle veranderingen door te voeren.
Sherrard herinnert zich hoe de manager aanvankelijk het vooruitzicht onder ogen zag om te werken met een selectie die aanzienlijke verbetering nodig had, ondanks dat er beperkte middelen beschikbaar waren.
"Hij kwam binnen en er was een geweldige reeks toen hij net arriveerde, maar toen viel Newcastle terug in de onderste drie. Er waren beloften over het binnenhalen van spelers en het uitgeven van geld, maar ik denk dat de pot Ā£150.000 was.
"Zelfs toen was dat niet veel geld. Keegan keek waarschijnlijk naar de selectie en dacht dat er veel plaatsen waren waar hij Ā£150.000 kon uitgeven.
"En vanuit zijn citaten aan het begin, waar hij zei dat hij de spelers niet kende -- hij wist niet of Kevin Scott een verdediger, een middenvelder of een aanvaller was -- dat is absoluut verbazingwekkend, dat het zo is uitgepakt."
Keegan had steun nodig, en Hall gaf die uiteindelijk. De daaropvolgende werving van spelers zoals Barry Venison en Paul Bracewell hielp Newcastle de ervaring en structuur te geven die nodig waren om de jongere leden van de selectie te ontwikkelen.
Brian Kilcline en John Beresford waren onder degenen die hielpen het platform te vestigen waarop het team kon groeien.
Sherrard ziet het belang van die aanwinsten in de context van wat Newcastle probeerde te bereiken. Voor het spectaculaire voetbal en de gevierde aanvallende namen had de club spelers nodig die het hele project konden laten slagen.
"John Hall steunde die voorwaarden, en toen had je de aanwinsten van Barry Venison en Paul Bracewell -- het soort spelers die zo'n verschil zouden maken en dat team een ruggengraat en een platform zouden geven.
"Als die jonge jongens iemand nodig hadden om naar op te kijken en zich te verbeteren, dan had je de likes van Paul Bracewell, Brian Kilcline, Barry Venison en John Beresford daar. Dat is een geweldig platform om op te bouwen."
Het was een combinatie van ambitie en praktische wederopbouw. Keegan assembleerde niet simpelweg een verzameling individuen; hij creƫerde een team dat in staat was om te spelen zoals hij wilde.
En, cruciaal, Newcastle begon anders te denken over hun plaats in het spel.
Toen Newcastle begon te geloven dat ze iedereen konden tekenen
Er is een bijzonder moment in Sherrard's herinnering dat vastlegt hoe dramatisch de sfeer rond Newcastle veranderde.
Het betreft Philippe Albert, de Belgische verdediger wiens komst een van de bepalende voorbeelden werd van de groeiende ambitie van de club.
Sherrard herinnert zich dat hij Albert zag scoren voor BelgiĆ« op het Wereldkampioenschap. Slechts een paar dagen later kwam het nieuws naar buiten dat Newcastle geĆÆnteresseerd was in het aantrekken van hem.
De volgorde vatte iets samen dat supporters niet gewend waren te ervaren: het zien van een speler die op het internationale podium presteert, zijn vaardigheden bewonderen en vervolgens ontdekken dat Newcastle hem misschien daadwerkelijk naar St James' Park zou brengen.
"Ik herinner me de Philippe Albert omdat ik me herinner dat ik hem een doelpunt zag scoren voor BelgiĆ« in dat Wereldkampioenschap. En een paar dagen later was er het verhaal dat Newcastle geĆÆnteresseerd was in deze Philippe Albert.
"Het was bijna als fantasievoetbal. Je zag iemand die goed speelde, en het volgende dat je hoorde was dat je niet de enige was die dacht dat hij goed speelde. Kevin Keegan denkt dat hij goed speelt -- of John Hall.
"Er was een mogelijkheid dat we iedereen konden tekenen."
Die laatste gedachte raakt de kern van de Entertainers. De transformatie van Newcastle was niet alleen zichtbaar in het team dat het veld opging; het werd gevoeld in de anticipatie rond de club.
De mogelijkheid om een speler van Alberts kwaliteit te tekenen was op zich al spannend. Het vooruitzicht dat Newcastle zou blijven doen, meer spelers zou binnenhalen die wedstrijden konden veranderen, maakte de toekomst grenzeloos.
Sherrard herinnert zich ook de geruchten die deze nieuwe gevoel van mogelijkheid vergezeld gingen, inclusief een verhaal over Roberto Baggio nadat een Baggio-shirt naar verluidt was gespot op de achterbank van een directeur's auto.
"Er was een verhaal over Roberto Baggio een tijdje omdat er blijkbaar een Baggio-shirt was gespot op de achterbank van een van de directeuren' auto's, en het kwam gewoon uit het niets.
"Maar in een situatie zijn waar de opwinding zo kan opbouwen, en opwinding zoveel toevoegt aan je week als voetbalfan, bouwt op naar de wedstrijddag, en dan kijk je naar de spelers die in die periode in een Newcastle-shirt het veld op renden.
"En Philippe Albert zou nooit voor Newcastle United hebben gespeeld in een andere tijd dan die.
"En ze worden helden en creƫren een legende van hun eigen."
Albert werd deel van een team wiens individuele karakters en vaardigheden samenkwamen om een legende van hun eigen te creƫren. De aanwinsten waren spannend, maar wat het tijdperk deed voortduren was de manier waarop de spelers werden geassocieerd met een bepaalde speelstijl en een bepaald moment in de geschiedenis van Newcastle.
De gok die de droom mogelijk maakte
De komst van Albert was onderdeel van een bredere transformatie die vereiste dat Newcastle groter ging denken. Sherrard gelooft dat Hall's zakelijke instincten cruciaal waren omdat de voorzitter begreep dat de club moest investeren om de positie te bereiken waarvan hij dacht dat deze verdiend was.
"John Hall was succesvol in zaken door groot te denken. Hij had niet echt parameters van, 'Nee, ik denk niet dat we dat kunnen doen.' Hij zou zeggen: 'Nou, waarom zouden we dat niet kunnen doen?'
"Om de zakelijke scherpzinnigheid, het geld en de neiging te hebben, en de expertise om anderen te laten delen, kun je het niet onderschatten. We hebben hem veel te danken."
Hall's bereidheid om Keegan te steunen gaf de manager de kans om zijn ideeƫn werkelijkheid te maken. Het stelde Newcastle ook in staat om een ambitieuzer perspectief te ontwikkelen, in plaats van voortdurend te reageren op problemen of te accepteren dat bepaalde doelen buiten de club lagen.
Voor Sherrard was die verandering in mentaliteit essentieel.
"Ik denk dat dat zakelijke principe van 'speculeren om te accumuleren' waarschijnlijk het grote verschil was. John Hall wist dat het geld zou kosten om de club te krijgen waar hij dacht dat deze moest zijn.
"Zodra je dat platform hebt bereikt, heb je de inkomsten en het bewustzijn. In die fase was het waarschijnlijk iets eenvoudiger dan nu, maar het ging nog steeds om speculeren om te accumuleren.
"Je hebt een visie, en dat is waarschijnlijk wat de club bekritiseerd was voor het ontbreken. Wat was de visie en ambitie? Je kunt niet ontkennen dat John Hall de visie en ambitie had om er iets aan te doen."
Keegan was de centrale figuur aan de voetbalkant, maar de Entertainers waren het product van een breder project. De manager had de middelen nodig om te werven, de club had een sterkere basis nodig en supporters hadden redenen nodig om te geloven dat de oude beperkingen niet langer van toepassing waren.
Tegen de tijd dat Newcastle aan de top van de Premier League concurreerde, was dat geloof een deel van de identiteit van de club geworden.
Andy Cole, de sprongetje van vertrouwen en de komst van Shearer
Het verhaal van de Entertainers was geen rechtlijnige voortgang van de ene spannende aanwinst naar de andere. Het omvatte momenten waarop supporters gedwongen werden zich af te vragen of de ambitie van de club werd ondermijnd.
De vertrek van Andy Cole naar Manchester United in 1995 was zo'n moment. Cole had in een opmerkelijk tempo gescoord voor Newcastle, en supporters konden zich redelijk afvragen hoe een team dat leek te verbeteren zou profiteren van het verlies van zijn belangrijkste aanvaller.
Sherrard herinnert zich de onmiddellijke reactie en het gevoel dat Newcastle een speler opgaf die nog meer had kunnen bereiken naarmate het team om hem heen verbeterde.
"We hadden niets dergelijks gezien. Hij had de geschiedenisboeken herschreven, en je dacht, waar gaat hij naartoe naarmate het team beter om hem heen wordt? Dit gaat stratosferisch worden.
"Ik heb zeer persoonlijke herinneringen aan die dag."
Keegan's reactie was om de supporters direct onder ogen te komen, de beslissing uit te leggen en hen te vragen hem te vertrouwen. Sherrard herinnert zich dat hij de manager buiten St James' Park zag spreken, met de emotie van het moment duidelijk.
"Je kunt de emotie zien in het stuk waar sommige fans een opmerking maken op de trappen, en er is een stuk waar hij eruit ziet alsof hij moeilijk doorkrijgt en hij zegt: 'Vertrouw me gewoon, je moet me vertrouwen.'
"Die fans hadden het meegemaakt met Malcolm Macdonald, Chris Waddle, Paul Gascoigne en dat soort dingen. Ze hadden het punt bereikt waarop je dacht: 'Oh, Kevin Keegan gaat naar elke club in het land en het kan hem niet schelen wat hun reputatie is -- hij wil hun beste speler in dit Newcastle-team.'
"En we vertrouwden hem."
De daaropvolgende komst van Les Ferdinand en later Alan Shearer hielp de denkwijze achter Keegan's beslissingen te verklaren. Newcastle had hun ambitie niet opgegeven; het team evolueerde opnieuw.
Het zien van die spelers in zwart-wit vertegenwoordigde de omvang van de transformatie. Newcastle trok nu enkele van de meest gevierde aanvallende talenten in het Engelse voetbal aan.
Voor Sherrard was de opwinding rond de aanwinsten onlosmakelijk verbonden met het voetbal dat ze beloofden te produceren.
Waarom Shearer en Ferdinand werkten
De Entertainers worden vaak herinnerd door hun doelpunten, maar de aanvallende kracht van het team was niet simpelweg een kwestie van het samenvoegen van beroemde aanvallers en hopen op het beste.
Keegan wilde dat Newcastle naar voren ging, kansen creƫerde en speelde met een aanvallende intentie die het team zijn onderscheidende karakter gaf. Shearer en Ferdinand brachten verschillende kwaliteiten, en het team moest de service en beweging bieden die het partnerschap effectief maakten.
Sherrard legt uit dat de centrale uitdaging niet noodzakelijkerwijs was om het hele team rond Shearer te bouwen. Het was om een systeem te creƫren dat de aanvallende spelers van Newcastle in staat stelde te bloeien.
"De moeilijkheid was: hoe creƫer je genoeg kansen voor Alan Shearer en Les Ferdinand om beiden blij te zijn om voor Newcastle United te spelen?
"Er was die periode waarin ze extreem blij waren om naast elkaar te spelen. Ze scoorden verschillende soorten doelpunten en speelden anders in het team.
"Les Ferdinand was een harde werker, Shearer een doorzetter. Het ging niet alleen om wat ze deden aan het einde van een voorzet. Ze hadden vleugelspelers die de bal in de zestien wilden krijgen en middenvelders die de bal naar voren wilden brengen."
Dat onderscheid is belangrijk. Newcastle was niet simpelweg afhankelijk van individuele briljantheid; hun aanvallende spelers werden ondersteund door een team dat was ontworpen om de bal zo snel mogelijk naar voren te krijgen.
Sherrard gelooft dat het systeem zelf centraal stond in de identiteit van het team.
"De machine was gebouwd om de bal naar voren te krijgen, en als je de beste aanvaller, mogelijk ter wereld op dat moment, vooraan had, dan zou je de resultaten zien."
Het was deze combinatie van individuele kwaliteit en collectieve intentie die de Entertainers zo memorabel maakte. Het team kon in getale aanvallen, kansen creƫren en de supporters het gevoel geven dat er iets spannends kon gebeuren telkens wanneer ze naar voren gingen.
De kwaliteit van de spelers was enorm belangrijk. Dat gold ook voor de overtuiging achter het voetbal.
Meer dan een team: een tijdperk dat een legende werd
De Entertainers blijven zo'n krachtig onderdeel van het verhaal van Newcastle omdat het team meer vertegenwoordigde dan een succesvolle periode op het veld. Het was de culminatie van een verschuiving in het lot van de club, zijn ambities en de verwachtingen van zijn supporters.
Sherrard gelooft dat de aantrekkingskracht van Newcastle veel verder reikte dan alleen zijn eigen supporters. Tijdens het tijdperk van de Entertainers werd het team ook een trekpleister voor neutrale kijkers.
"Toen teams niet elke avond op televisie waren en niet elke wedstrijd live werd gefilmd, was Newcastle vaker live dan de meeste omdat je wist dat je een echt goede wedstrijd zou krijgen.
"En het was niet omdat -- het is een zeer zwakke om te zeggen -- we willen meer scoren, Ć©Ć©n doelpunt meer dan de tegenstander. Newcastle had soms ook een verdediging die niet veel weggaf, en was nog steeds spannend om naar te kijken omdat ze wilden dat spelers naar voren gingen en zichzelf uitdrukten en de juiste spelers hadden om dat te doen.
"Dus ik kijk er nu naar en heb eigenlijk niet echt dat spijt. Je zegt, ja, we hadden het kunnen winnen. Ja, dat konden we, maar we deden het niet, en het leven gaat verder.
"En we hebben Kevin Keegan aan het roer gehad. We hadden Sir Bobby Robson aan het roer.
"We hebben sindsdien enkele vreselijke seizoenen gehad, enkele slechte managers, enkele slechte beslissingen, enkele slechte spelers, en je denkt, nee, het is geweldig. We hebben vijf, zes jaar in die periode met de grote jongens gestreden, en het ging een tijdje door."
Gary Sherrard is de auteur van "Miles Away: Keeping Up with Newcastle United as an Exile" van Pitch Publishing - dat is hier beschikbaar.
