Dan is er Pelé, een figuur wiens invloed veel verder reikte dan het voetbalveld, en die een van de eerste echt wereldwijde sportieve beroemdheden werd.
Harry Harris kende hem persoonlijk, interviewde hem meerdere keren en schreef uiteindelijk zijn biografie, "Pelé: Zijn Leven en Tijden". Wat begon met een simpele suggestie aan de Braziliaan, ontwikkelde zich tot een relatie die Harris toegang gaf tot de man achter de buitengewone reputatie.
Het bood ook de mogelijkheid om te spreken met degenen die Pelé's wereld deelden, waaronder enkele van de grootste voetballers van Brazilië, en om de ervaringen te onderzoeken die een carrière vormden die geen enkele andere evenaarde.
De omhelzing die een opmerkelijke relatie begon
Harris' voorstel kwam op een bijzonder interessant moment in Pelé's leven. Ondanks zijn status in het wereldvoetbal, ervoer hij een periode waarin zijn relatie met FIFA verslechterd was en zijn bredere publieke profiel niet meer was wat het geweest was.
Harris had Pelé's carrière jarenlang gevolgd, hem uitgebreid op televisie bekeken en hem op verschillende momenten over de hele wereld ontmoet. Hij geloofde dat er een verhaal te vertellen was, en besloot voor te stellen dat iemand een boek over hem zou moeten schrijven.
Pelé's reactie was niet wat hij had verwacht.
"Dat deed hij," vertelt Harris Football Presse. "Hij gaf me een grote omhelzing en zei: Ik ben zo blij dat iemand zelfs een boek over mij wil schrijven.
"Maar hij ging door een beetje een dip in zijn carrière. Hij was door FIFA aan de kant gezet. Eerder was hij het middelpunt van elk Wereldkampioenschap, de loting, de ceremonies, en al dat soort dingen. Maar hij was onverklaarbaar door FIFA aan de kant gezet.
"En hij had het moeilijk met zijn politieke carrière in Brazilië, wat een van de katalysatoren zou kunnen zijn geweest voor FIFA die tegen hem inging.
"En, maar ik was, weet je, zag hem als de grootste speler aller tijden. En ik heb hem vaak in actie gezien, meestal op tv, zou ik zeggen, omdat ik veel te jong was.
"Maar nadat ik hem vele malen over de hele wereld had ontmoet en met hem had gesproken, was hij iemand die ik leuk vond en die ik al lange tijd kende toen ik dat voorstel aan hem deed."
Het voorstel ontwikkelde zich tot een veel hechtere werkrelatie. Harris interviewde Pelé herhaaldelijk, stuurde hem het manuscript en ontving zijn opmerkingen voor publicatie. Pelé hielp ook bij het verstrekken van toegang tot materiaal dat de biografie een meer persoonlijke dimensie zou geven.
"En vanaf dat moment, toen ik hem vele, vele keren interviewde, en ik hem het manuscript stuurde, dat hij terugstuurde met een paar wijzigingen, en hij gaf me toegang tot een fotograaf die persoonlijke privéfoto's had genomen, die we in het boek gebruikten.
"Dus op een indirecte manier werd ik zijn officiële biograaf."
Het boek, "Pelé: Zijn Leven en Tijden", werd voor het eerst gepubliceerd rond 2000 en verscheen vervolgens in meerdere edities internationaal.
Het hielp ook om Pelé's positie in de internationale voetbalspotlight te herstellen.
"En hoewel het toen een dip was, was hij niet lang daarna weer in de gunst bij FIFA en terug bij de lotingen van het Wereldkampioenschap en de ceremonies voor het Wereldkampioenschap zelf.
"En hij--duidelijk vonden mensen het boek leuk en hij werd overspoeld met aanbiedingen om zijn autobiografie te schrijven. Dus hij verdiende een hoop geld dankzij het feit dat ik zijn biografie had geschreven."
De relatie was duidelijk verder gegaan dan de gebruikelijke journalist-onderwerp regeling. Pelé nodigde Harris uit voor de lancering van zijn boek, een gelegenheid die enkele belangrijke figuren uit de Braziliaanse gemeenschap samenbracht.
"Maar hij nodigde me uit als een van de weinige lokale journalisten voor de lancering van zijn boek in de Braziliaanse ambassade in Londen."
Garrincha, de speler die Pelé boven zichzelf stelde
Een van de meest onthullende momenten in Harris' verslag betreft Pelé's relatie met Garrincha.
De twee mannen waren centraal in de buitengewone voetbalgeschiedenis van Brazilië, vooral de overwinningen op het Wereldkampioenschap van 1958 en 1962. Maar hun status onder Braziliaanse supporters was niet altijd identiek. Harris had opgemerkt dat veel oudere fans Garrincha zelfs meer vereerden dan Pelé.
Hij legde die observatie voor aan Pelé zelf en vroeg hoe hij hun relatie en de vraag wie de grotere speler was, zag.
Het antwoord was onthullend.
"Nou, nee, hij vertelde me dat hij Garrincha als nummer één zou hebben gezet, niet zichzelf, op dat moment.
"Maar, weet je, duidelijk was Garrincha's carrière vroegtijdig beëindigd vanwege zijn levensstijl, enz. En Pelé ging door om veel, veel meer te bereiken en werd onbetwistbaar de grootste speler aller tijden, vóór Garrincha.
"Garrincha was een fenomenale speler, dat is duidelijk, gezien op de tv."
Het was een buitengewone bekentenis van een voetballer wiens eigen reputatie al mythische proporties aannam. In plaats van automatisch zichzelf boven zijn tijdgenoten te plaatsen, was Pelé bereid de speciale kwaliteiten van een speler te erkennen die de verbeelding van Braziliaanse supporters had gevangen.
Voor Harris ging de kans om die relatie te verkennen verder dan de gesprekken die hij met Pelé had.
Zijn verslaggevingstrip naar Brazilië met Manchester United voor het inaugurele Wereldclubkampioenschap bood de mogelijkheid om aanzienlijke tijd door te brengen in Rio de Janeiro en te spreken met mensen die Pelé gedurende zijn carrière hadden gekend.
Er was een ironie aan de opdracht. Harris en zijn collega's bij de Daily Mirror hadden campagne gevoerd tegen Manchester United's deelname aan het toernooi, in de overtuiging dat de beslissing de FA Cup zou schaden.
"Maar ik heb een enorme hoeveelheid tijd in Rio doorgebracht omdat ik met Manchester United naar het inaugurele Wereldclubkampioenschap ging, dat een op zichzelf staand toernooi was zoals ze het nu hebben gemaakt.
"Dus ik heb daar enige tijd doorgebracht, hoewel we bij de Mirror campagne voerden tegen Man United die daarheen ging omdat ik op dat moment zei dat het het begin van het einde van de FA Cup zou zijn, wat het natuurlijk was."
De reis werd desondanks een onschatbare onderzoeksgelegenheid.
"We waren daar en keken niet alleen naar Man United-wedstrijden, maar ook naar andere wedstrijden in het Maracanã. Het was een geweldige kans omdat al die geweldige Brazilianen daar commentaar gaven of journalist werden of mediawerk deden.
"En ze waren in de mediazone, en ik kon ze interviewen over hun levens en Pelé's leven en hun levens samen met Pelé."
Veel van die mensen zijn sindsdien overleden, waardoor de gesprekken bijzonder waardevol zijn voor Harris en de historische registratie.
"Dus, natuurlijk, de meesten van hen, zo niet allemaal, zijn nu overleden. Maar duidelijk, dat boek over Pelé werd voor het eerst gepubliceerd in 2000, is vele malen heruitgegeven.
"Het is over de hele wereld gepubliceerd. Het is zelfs in het Vietnamees vertaald, zou je het geloven?
"Dus mijn claim to fame is dat ik een boek heb dat in het Vietnamees is gepubliceerd in Vietnam, en het is tot nu toe een van mijn beste wereldwijde bestsellers. Gepubliceerd in de VS, speciale Amerikaanse editie uitgegeven door American Pump Company."
Ondanks het internationale succes, was het de persoonlijke relatie die voor Harris het belangrijkst bleef.
"Ik wens gewoon dat hij er nog was. Hij was gewoon zo'n geweldige man om mee te praten."
De eerste wereldwijde voetbalsuperster
Pelé's belang voor voetbal was niet beperkt tot zijn prestaties op het veld. Harris gelooft dat hij een van de eerste spelers was die een wereldwijde commerciële persoonlijkheid werd, erkend in landen waar supporters hem misschien nooit hadden zien spelen.
"Hij was waarschijnlijk het eerste wereldwijde corporate merk als voetballer."
De vergelijking is bijzonder interessant gezien het moderne voetballandschap, waar de grootste spelers enorme commerciële operaties hebben die rond hun namen, beeldrechten en sociale media-achterban zijn opgebouwd.
Pelé bereikte die internationale erkenning in een heel andere tijd, zonder de communicatiestructuur die het voetballers nu mogelijk maakt om supporters direct te bereiken.
Harris herinnert zich hoe zelfs de kleinste opmerking van de Braziliaan een groot nieuwsverhaal kon worden.
"Ja, nee, hij miste duidelijk--alle professionele voetballers missen het spelen.
"Maar, weet je, hij had een geweldig leven door de wereld rond te reizen als pundit, enz. Dus, weet je, hij excelleerde omdat hij was wie hij was en wat hij ook zei, hoe beperkt ook, het maakte kopnieuws.
"Ja, vele keren voor mij. Het was ongelooflijk."
Het Wereldkampioenschap van 1966: de ervaring die bijna zijn internationale carrière beëindigde
Een van de moeilijkste periodes van Pelé's speelcarrière kwam in Engeland in 1966.
Brazilië arriveerde als titelverdediger, nadat ze de voorgaande twee Wereldkampioenschappen hadden gewonnen, maar hun campagne eindigde in de groepsfase. Pelé werd herhaaldelijk het doelwit van tegenstanders, liep blessures op en verliet uiteindelijk het toernooi diep ontgoocheld.
Harris vroeg hem naar zijn herinneringen aan die competitie, vooral de behandeling die hij ontving tegen Portugal en de mogelijkheid dat de ervaring zijn beslissing om zich terug te trekken uit het internationale voetbal had beïnvloed.
Zijn antwoord was ondubbelzinnig.
"Het was--hij haatte het, en hij stopte als gevolg daarvan. Hij was niet van plan om in 1970 te spelen.
"Hij had genoeg van die behandeling. Hij had genoeg van--het was niet zozeer de schuld van de tegenstander, het was de schuld van de mensen die het spel regeerden, die bescherming gaven aan de grote spelers.
"En naarmate de tijd verstreek, veranderden de mensen die dat zagen het. Ze krijgen veel bescherming in het moderne spel, maar hij kreeg geen."
De omstandigheden van Brazilië's uitschakeling onderstrepen de ernst van de ervaring. Pelé scoorde tegen Bulgarije in hun openingswedstrijd, maar raakte geblesseerd na herhaalde uitdagingen. Hij miste de nederlaag tegen Hongarije en keerde terug tegen Portugal, nog steeds worstelend met zijn fitheid. Brazilië verloor met 3-1 en werd uitgeschakeld. FIFA's eigen retrospectieve verslag beschrijft het toernooi als een van de pijnlijkste ervaringen van Pelé's carrière.
Harris had beelden van de wedstrijd tegen Portugal bekeken en was getroffen door de brutaliteit van de uitdagingen.
"Ik bedoel, ik heb video's van die wedstrijd tegen Italië gezien. Het was gewoon afschuwelijk. Het was GBH."
De verwijzing naar Italië is hoe het in het interviewtranscript verschijnt, hoewel de specifieke wedstrijd van 1966 die in deze context wordt besproken de ontmoeting van Brazilië met Portugal was.
Het was een belangrijke onderscheiding in het begrijpen van Pelé's uiteindelijke terugkeer naar het internationale voetbal. Zijn beslissing om in 1970 te spelen was niet simpelweg een automatische voortzetting van zijn carrière. De ervaring in Engeland had zo'n indruk achtergelaten dat hij serieus had overwogen nooit meer op een ander Wereldkampioenschap te verschijnen.
Waarom Santos zich Pelé kon veroorloven
Een van de fascinerendste aspecten van Pelé's carrière was dat hij nooit de overstap naar het Europese voetbal maakte die veel supporters misschien hadden verwacht.
Er waren kansen. Manchester United en Matt Busby zijn genoemd, met de vraag of Pelé ooit serieus had overwogen om in Groot-Brittannië te spelen.
Harris gelooft dat het antwoord wordt verklaard door de buitengewone financiële regelingen die Santos had ontwikkeld rond hun superster.
"Nou, hij had zijn aanbiedingen. Ja.
"En denk je dat het ooit dichtbij is gekomen? Nee. En ik zal je vertellen waarom.
"Omdat hij geen behoefte had om dat te doen, omdat Santos hem financieel genoeg beloonde om niet echt te overwegen dat het financiële aspect noodzakelijk was."
Er was echter meer aan de beslissing dan geld. Pelé werd verleid door het vooruitzicht om zichzelf in andere landen te testen, maar Santos bood iets aan dat weinige clubs konden evenaren.
De Braziliaanse club was effectief een internationale toeristische attractie geworden, die hun voetbal over de hele wereld bracht en enorme belangstelling genereerde waar ze ook verschenen.
"Maar hij was verleid omdat hij duidelijk zijn vaardigheden in verschillende landen had willen proberen.
"Maar Santos was als de Harlem Globetrotters. Ze hadden voor- en naseizoenstours, en ze speelden al deze teams. Ze gingen de wereld rond en speelden tegen alle teams.
"En hij ervoer dat allemaal, en hij werd behandeld als een koning of een staatshoofd, ongeacht welk land hij bezocht, en hij genoot echt van de eer van zijn Santos-team en hoeveel geld dat aantrok, niet alleen voor de club, maar ook voor hem."
De financiële structuur van die optredens was bijzonder onthullend.
Santos kon aanzienlijke inkomsten genereren uit internationale wedstrijden, maar Pelé's deelname was de aantrekkingskracht die de regelingen commercieel de moeite waard maakte.
"Dus er waren bepaalde financiële betalingen aan de club om op tournee te gaan, maar het meeste geld werd aan Pelé betaald.
"En er werd helemaal geen geld aan Santos betaald als Pelé niet speelde.
"Dus dat waren de soort contracten die op dat moment werden uitgedeeld, die zeer gericht waren op Pelé en financieel haalbaar voor Pelé."
Het biedt een fascinerende verklaring voor waarom een van de grootste spelers in de geschiedenis bij Santos bleef in plaats van een overstap naar Europa na te streven tijdens zijn hoogtijdagen.
Hij ervoer al internationaal voetbal, speelde voor menigten over de hele wereld en verdiende de soort financiële beloningen die een transfer onnodig maakten.
Het antwoord dat Pelé gaf toen hem werd gevraagd naar Maradona, Messi en Ronaldo
Harris had ook de kans om Pelé rechtstreeks te vragen hoe hij zichzelf zag in vergelijking met de andere grote spelers in de voetbalgeschiedenis.
Het was een vraag die steeds relevanter zou worden naarmate de discussie rond Diego Maradona, Lionel Messi en Cristiano Ronaldo zich ontwikkelde.
Pelé's antwoord was karakteristiek memorabel.
"Dat deed ik."
Toen hem werd gevraagd wat de Braziliaan had gezegd, legde Harris uit:
"Nou, dat staat ook in het boek, maar ik zal het je vertellen, ik zal het je toch vertellen.
"Hij draaide zich gewoon naar me toe, hij zei: toen mijn moeder en vader Pelé maakten, braken ze de mal."
Het was een typisch zelfverzekerd antwoord, maar een dat ook het buitengewone zelfvertrouwen van een speler weerspiegelde die tientallen jaren te horen had gekregen dat hij de grootste voetballer was die de wereld ooit had gezien.
Harris' eigen beoordeling van Pelé is evenzeer emphatisch, vooral als je de omstandigheden in overweging neemt waarin eerdere generaties speelden.
Waarom moderne voetballers terug zouden moeten kijken
Voor Harris is een van de grootste problemen met modern voetbal dat jongere generaties niet altijd de kwaliteit van spelers waarderen die vóór hen kwamen.
De discussie ging verder dan Pelé naar de bredere geschiedenis van het spel, waarbij Harris betoogde dat de grootste spelers van eerdere generaties veel grotere erkenning verdienen.
"Nou, wat ze ook kunnen. Ik denk niet dat ze de moeite nemen, de moderne generatie, om naar die spelers terug in de tijd te kijken.
"Maar het was niet--je gaat nog verder terug, er waren spelers van immense talent.
"We praten vandaag over zulke getalenteerde spelers, maar als je naar sommige van die spelers in het verleden kijkt, waren ze ongeëvenaard.
"En geen van de moderne spelers zou in vergelijking staan, om eerlijk te zijn."
Zijn argument gaat niet alleen over het vergelijken van statistieken of trofeeën. Het gaat om de omstandigheden waarin die spelers presteerden.
Moderne voetballers profiteren van enorm verbeterde speelvelden, uitrusting, medische ondersteuning en bescherming door scheidsrechters. De spelers van Pelé's generatie hadden vaak geen van die voordelen.
"En, weet je, en de soort speelvoorzieningen die ze hadden, als je erover nadenkt.
"We hebben het over geen bescherming van de scheidsrechters en de soort brutaliteit die ze--ik bedoel, Pelé, in zijn vroege dagen, verzette zich ertegen. Hij werd zelfs van het veld gestuurd voor het slaan van een tegenstander, wat je je niet zou kunnen voorstellen dat Pelé deed, maar hij deed het. Dus hij kon voor zichzelf zorgen."
Het is een bijzonder interessante observatie over een speler die internationaal erkend werd voor zijn sportiviteit en ambassadeurskwaliteiten. Pelé was niet simpelweg een getalenteerde voetballer die op zijn technische vaardigheden kon vertrouwen om fysieke confrontatie te vermijden.
Hij moest overleven in een tijdperk waarin getalenteerde aanvallende spelers vaak werden blootgesteld aan herhaalde uitdagingen zonder de bescherming die tegenwoordig verwacht zou worden.
"Maar de soort fysieke agressie--maar niet alleen dat, het was een soort--velden waren zo ondermaats en slecht, het waren gewoon modderige plekken.
"Ze speelden op sneeuw en ijs. Ze hadden ballen die 10 keer zwaarder waren dan de huidige.
"Voetbalschoenen die, weet je, niemand zou waarschijnlijk in staat zijn om erin te rennen, laat staan een voetbal te trappen.
"Maar ondanks al die handicaps waren ze even goed, zo niet beter, of veel beter dan de spelers die we nu geloven dat zulke wereldwijde supersterren zijn."
Voor Harris is dat het essentiële punt over Pelé's nalatenschap. De Braziliaan was niet simpelweg een product van een tijdperk waarin voetbal minder verfijnd of minder fysiek veeleisend was. Hij was een speler die uitblonk ondanks omstandigheden die het moderne spel bijna onherkenbaar zouden maken.
En er was een andere kant aan Pelé die Harris gelukkig genoeg was om te ervaren: de persoonlijkheid, de warmte en het vermogen om mensen zich belangrijk te laten voelen, of ze nu journalisten, voormalige teamgenoten of supporters waren.
Zijn eerste reactie op de suggestie om een boek te schrijven was een grote omhelzing. Hun daaropvolgende relatie resulteerde in een internationaal succesvolle biografie, toegang tot persoonlijke foto's en een reeks gesprekken die Harris nog steeds koestert.
De laatste herinnering is misschien wel de meest passende. Pelé kon met nederigheid over Garrincha praten, de pijn van 1966 herinneren, uitleggen waarom hij bij Santos bleef en een memorabel antwoord geven toen hem werd gevraagd zichzelf te vergelijken met de moderne grootheden.
Hij was comfortabel in het bespreken van zijn eigen plaats in de voetbalgeschiedenis, maar hij was ook genereus in het erkennen van de prestaties van anderen.
Voor Harris was de kans om hem te leren kennen een voorrecht, en de kans om zijn leven te documenteren werd een van de meest lonende projecten van zijn carrière.
"Ik wens gewoon dat hij er nog was. Hij was gewoon zo'n geweldige man om mee te praten."
Harry Harris is de auteur van "The Black Book: Secrets from the Heart of Football" van Legacy 11 Books - dat is hier beschikbaar.
