Alberico Evani heeft samengewerkt met Roberto Mancini op het hoogste niveau van het internationale voetbal, en deelde in de triomf van Italië op het Europees Kampioenschap in 2021. Toch was de man die hij als coach ontmoette niet helemaal de man die hij zich herinnerde uit zijn spelersdagen.
"Roberto is een coach zoals hij als speler was: een winnaar," zegt Evani Voetbal Presse. "Ik moet zeggen dat hij me verraste toen ik begon met hem te werken, omdat hij als speler veel moeilijker was qua karakter.
"Als coach was hij erg kalm, zeer beheerst. Hij straalde zekerheid uit. Hij heeft uitstekende technische en tactische kennis, en hij heeft een geweldige charisma, wat betekent dat hij altijd in staat is om de spelers aan zijn zijde te krijgen.
"Hij is een van die coaches die overal heeft gewonnen waar hij is geweest. Een paar weken geleden had hij ook gewonnen in Qatar. Het mag dan een minder belangrijke competitie zijn, maar het is nog steeds een overwinning. Winnen is altijd moeilijk, waar je ook gaat."
Mancini's vermogen om vertrouwen te inspireren was centraal in Evani's beoordeling toen hem werd gevraagd of zijn voormalige collega terug kon keren naar de functie van Italië. Op het moment van het interview kon Evani niet weten of zo'n stap zou gebeuren, maar hij was duidelijk over waarom Mancini een geloofwaardige kandidaat zou zijn.
"Ik weet niet of hij terugkomt. Hij is een van de mogelijke kandidaten omdat hij de omgeving al kent en al heeft gewonnen.
"Het is waar dat hij is vertrokken, maar dat telt voor weinig. Als je een coach nodig hebt, moet je iemand geloofwaardigs vinden, iemand belangrijks, die je kan helpen om opnieuw te beginnen. Hij is zeker een van de besten."
De Italiaanse Voetbalbond bevestigde de terugkeer van Mancini in juli 2026, en bracht de coach terug die de Azzurri naar de Europese titel leidde op Wembley in 2021. Evani's getuigenis biedt een persoonlijk perspectief op de leiderschapskwaliteiten waar Italië opnieuw op terugvalt.
Van jeugdontwikkeling naar Europese kampioenen
Evani's eigen reis naar het senior nationale team werd opgebouwd door jaren van coaching op verschillende niveaus. Hij begon in de jeugdsector van AC Milan, waar hij bijzondere voldoening vond in het helpen van jonge spelers om zich zowel op als buiten het veld te ontwikkelen.
"Ik begon met coachen in de jeugdsector van Milan, en ik genoot echt van het werken met jonge spelers omdat ik terug kon geven wat voetbal mij had gegeven. Ik probeerde veel jongens te helpen hun dromen te verwezenlijken.
"Ik probeerde ze altijd techniek en tactiek te leren, maar ook gedrag, opvoeding en hoe je deel uitmaakt van een groep, een team. Gelukkig hebben sommigen van hen hoge niveaus bereikt, en daar ben ik blij mee. Dat is mijn beloning voor alles wat ik voor hen heb geprobeerd te doen."
Hij werkte vervolgens met de Onder-18, Onder-19 en Onder-20 teams van Italië. Zijn Onder-20 team eindigde als derde op het WK 2017 in Zuid-Korea, voordat Mancini hem de kans bood om zich bij het staf van het senior nationale team aan te sluiten.
"Mancini vroeg me om zijn assistent te zijn. Het was een andere reis, hoewel ik me meer als een coach voel dan als een medewerker.
"Maar ik had veel ervaring, ik kende veel van de spelers, dus ik stelde me beschikbaar. Ik gaf mijn bijdrage en we slaagden erin om een bijna ondenkbare overwinning op het Europees Kampioenschap te behalen. Het was een grote voldoening."
Het onderscheid dat Evani maakt tussen het zijn van een coach en een medewerker is belangrijk. Hij accepteerde de rol van assistent omdat hij geloofde dat hij kon bijdragen, door zijn ervaring en kennis van de spelers naar een team te brengen dat zou winnen.
De geest die Italië kampioen maakte
Voor Evani was het succes van Italië op het Europees Kampioenschap meer dan alleen technische kwaliteit. Hij gelooft dat de eenheid, ernst en collectieve inzet van het team hen in staat stelde om tegenstanders te overwinnen die misschien meer individuele vaardigheden hadden.
Toen hem werd gevraagd om het winnen van de Euro's te vergelijken met het redden van Sampdoria van degradatie, beschreef hij beide als grote prestaties en weigerde hij om de een boven de ander te rangschikken.
"Het waren twee geweldige prestaties. Ik zou niet zeggen welke moeilijker was. Beide waren moeilijk, hoewel uiteindelijk dingen gemakkelijker werden.
"Met het nationale team zijn dit dingen die moeilijk beginnen maar dan gemakkelijker worden, dankzij de inzet en ernst van de spelers, en de sfeer die zich ontwikkelt tussen de staf en de spelers -- één worden, verenigd zijn.
"Die geest van opoffering, waar we zo vaak over praten, stelde ons in staat om te winnen. We waren niet de besten. Er waren teams die misschien technisch superieur waren, bovenal, maar we compenseerden dat met een geest die alleen wij hadden."
Het is een onthullende verklaring van iemand die binnen de kleedkamer was en betrokken was bij het dagelijkse werk van de coachingstaf. Evani schrijft de triomf niet toe aan één tactische innovatie of een individuele speler. In plaats daarvan beschrijft hij een collectieve identiteit die zich ontwikkelde tussen de staf en de selectie, waardoor Italië iets kon bereiken wat hij als bijna ondenkbaar beschouwde.
Die ervaring vormde ook zijn begrip van management. Het vermogen om mensen samen te brengen, vertrouwen op te bouwen en spelers hun verantwoordelijkheden te laten begrijpen was net zo belangrijk in een degradatiegevecht als in een internationaal toernooi.
De uitdaging van Sampdoria -- en de teleurstelling van vertrek
Na zijn vertrek bij de Italiaanse bond volgde Evani Mancini niet naar Saoedi-Arabië. In plaats daarvan accepteerde hij de kans om terug te keren naar Sampdoria, een club die hij kende uit zijn spelersdagen, met de taak om te proberen hen te redden.
Het was een uitzonderlijk moeilijke opdracht. Evani arriveerde als de vierde coach van het seizoen met nog maar zes wedstrijden te gaan, en nam de leiding over een team dat hij beschreef als in stukken en vol zelfvertrouwen tekort. Hij accepteerde de uitdaging vanwege zijn band met de club en zijn respect voor de supporters.
"Ik accepteerde die uitdaging precies omdat ik al bij Sampdoria was geweest. Ik ken de omgeving, ik ken het prestige van die club, en ik ken de genegenheid en passie die de supporters erin steken. Dus ik probeerde alles te geven wat ik kon.
"We slaagden erin om ons te redden in de play-outs tegen Salernitana, en dat is een andere voldoening die ik in mijn hart meedraag."
Maar overleven leidde niet tot de voortzetting die Evani wilde. Voor een coach die al de beloningen van internationaal succes had ervaren, was de kans om iets op clubniveau op te bouwen belangrijk voor zijn eigen carrière.
"Het was jammer dat er geen mogelijkheid was om door te gaan, omdat het belangrijk voor mij zou zijn geweest, geweldig voor mijn coachingcarrière. Maar het eindigde daar.
"Ik hoop nu een andere kans, een andere mogelijkheid te vinden, omdat het is wat ik graag doe en ik zou het graag blijven doen."
Zijn teleurstelling werd versterkt door zijn overtuiging dat Sampdoria in staat zou moeten zijn om veel meer te bereiken. Hij wees op de steun van de club, het stadion en het prestige, terwijl hij de managementproblemen erkende die het in de afgelopen jaren had ervaren. Voor Evani was de reddingsmissie een betekenisvolle prestatie, maar het was niet het einde van zijn ambities.
Waarom Evani in het buitenland wil werken
Evani staat open voor kansen in Italië en elders, met de mogelijkheid om in het buitenland te coachen bijzonder aantrekkelijk. Hij had tijdens zijn spelerscarrière een andere land willen ervaren, maar had nooit de kans, in een tijd waarin het Italiaanse voetbal meer buitenlandse spelers aantrok dan Italianen die naar het buitenland verhuisden.
"Kijk, ik sta open voor alles, in die zin dat ik ook graag een ervaring in het buitenland zou hebben. Ik had dat al graag als speler willen doen, maar ik had die mogelijkheid nooit omdat het in die dagen nog niet de trend was.
"Er kwamen meer buitenlanders naar Italië dan Italianen die naar het buitenland gingen. Nu zou ik graag naar een land willen gaan waar ik kan leren, me kan aanpassen en verbeteren."
Zijn ambities zijn consistent met de aanpak die hij hanteerde voor jeugdontwikkeling: een bereidheid om te leren, een nadruk op onderwijs en een verlangen om anderen te helpen vooruit te komen. Werken met Mancini gaf hem ervaring met een internationaal team dat de top van het Europese voetbal bereikte, maar het doofde zijn verlangen niet om zelf een team te leiden.
Mancini heeft nu een andere kans om Italië opnieuw op te bouwen en te putten uit de ervaring die het Europees Kampioenschap opleverde. Evani, ondertussen, wil de kans om zijn eigen reis als hoofdcoach voort te zetten.
Zijn oordeel over Mancini is geworteld in wat hij uit de eerste hand heeft gezien: een winnaar wiens kalmte, tactische kennis en charisma het vertrouwen van zijn spelers verdiende. Voor Evani hielpen die kwaliteiten Italië kampioen te worden. Zijn volgende uitdaging is om te nemen wat hij heeft geleerd en te bewijzen wat hij kan bereiken als hij de leiding heeft over een eigen team.